SEKO Tekna EVO AKS 800 Dozaj Pompası Nedir? Teknik Özellikleri, Çalışma Prensibi ve Kullanım Alanları
Su arıtma ve endüstriyel proseslerde kullanılan kimyasalların sisteme doğru miktarda verilmesi, arıtmanın verimli ve güvenli çalışması açısından büyük önem taşır. Kimyasalın gereğinden az verilmesi hedeflenen sonucu sağlayamazken fazla verilmesi su kalitesini bozabilir, işletme maliyetini artırabilir ve ekipmanlara zarar verebilir. SEKO Tekna EVO AKS 800 dozaj pompası, sıvı kimyasalların ayarlanan miktarda ve kontrollü biçimde hatta enjekte edilmesi için geliştirilmiş elektromanyetik diyaframlı bir dozaj pompasıdır.

AKS 800; manuel debi ayarı, yüksek basınca karşı çalışabilmesi, kimyasala dayanıklı sıvı temas yüzeyleri ve kompakt gövdesi sayesinde su arıtma sistemlerinden endüstriyel üretim hatlarına kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Ancak pompanın gerçek dozaj kapasitesini doğru değerlendirebilmek için yalnızca “18 litre/saat” bilgisine bakmak yeterli değildir. Çünkü pompanın sağlayabileceği debi, çalıştığı hat basıncına göre değişmektedir.

SEKO Tekna EVO AKS 800 ne işe yarar?
SEKO Tekna EVO AKS 800, bir tankta bulunan sıvı kimyasalı emerek belirlenen miktarda basınçlı boru hattına aktarır. Klasik transfer pompalarından farklı olarak amacı yüksek miktarda sıvı taşımak değil, kimyasalı hassas ve kontrollü biçimde dozlamaktır.

Pompa; sodyum hipoklorit ile dezenfeksiyon, antiskalant dozajı, pH düşürmek için asit dozajı, pH yükseltmek için kostik dozajı, biyosit uygulamaları ve proses kimyasallarının beslenmesi gibi işlemlerde kullanılabilir. Kullanılacak kimyasala göre pompa kafası, conta malzemesi, hortumlar ve diğer sıvı temas parçalarının uygunluğu mutlaka kontrol edilmelidir.

AKS 800 nasıl çalışır?
Pompanın içerisinde elektrik enerjisiyle çalışan bir solenoid, yani elektromıknatıs mekanizması bulunur. Solenoid her hareket ettiğinde PTFE diyafram ileri ve geri hareket eder. Diyaframın geri hareketi sırasında kimyasal pompa kafasına çekilir; ileri hareketi sırasında ise kimyasal basınçlandırılarak çıkış hattına gönderilir.

Bu işlem saniyeler içerisinde çok sayıda kez tekrarlanır. AKS 800 dakikada maksimum 300 strok yapabilir. Buradaki “strok”, diyaframın gerçekleştirdiği bir emme ve basma çevrimini ifade eder.

Pompanın çıkışı anlık olarak kesintisiz bir akış değil, küçük ve hızlı kimyasal darbelerinden oluşur. Ancak bu darbelerin ortalaması, ayarlanan dozaj debisini meydana getirir. Basınç ve diğer çalışma şartları sabit kaldığı sürece pompa düzenli bir ortalama dozaj sağlar.

Manuel ve sabit debili çalışma ne anlama gelir?
SEKO Tekna EVO AKS 800 analog kontrol yapısına sahiptir. Pompanın debisi ön panelde bulunan ayar düğmesi üzerinden manuel olarak belirlenir. Operatör ayarı değiştirmediği sürece pompa seçilen strok frekansında çalışmaya devam eder.

Pompa üzerinde iki farklı ayar aralığı bulunur:
- Maksimum kapasitenin %0-20’si arasındaki hassas ayar aralığı
- Maksimum kapasitenin %0-100’ü arasındaki genel ayar aralığı

%0-20 aralığı, düşük kimyasal ihtiyacında daha hassas ayar yapılmasını sağlar. %0-100 aralığı ise pompanın bütün kapasite aralığının kullanılmasına imkân verir.

Örneğin pompa 10 bar hat basıncında yaklaşık 10 L/sa kapasiteye sahiptir. Pompa %50 seviyesine ayarlandığında teorik dozaj yaklaşık 5 L/sa olarak düşünülebilir. Bununla birlikte kimyasalın yoğunluğu, viskozitesi, emiş yüksekliği, hat basıncı, hortum uzunluğu ve çekvalf koşulları gerçek debiyi etkileyebilir. Bu nedenle nihai ayar mutlaka sahada ölçüm yapılarak doğrulanmalıdır.

AKS 800’ün standart yapısı manuel sabit oranlı dozaj içindir. Su debisine göre otomatik oransal dozlama, 4-20 mA sinyali, sayaçtan gelen pulse bilgisi veya pH/ORP cihazından otomatik kontrol isteniyorsa bu fonksiyonlara uygun farklı bir kontrol modeli seçilmelidir.

SEKO AKS 800 debi ve basınç değerleri
Dozaj pompası seçiminde debi ile basınç birlikte değerlendirilmelidir. Pompa düşük basınçta daha yüksek debi verirken karşı basınç yükseldikçe sağlayabildiği debi azalır.
16 bar çalışma basıncı: Yaklaşık maksimum debi 7 L/sa, strok hacmi 0,39 cc/strok.
10 bar çalışma basıncı: Yaklaşık maksimum debi 10 L/sa, strok hacmi 0,56 cc/strok.
5 bar çalışma basıncı: Yaklaşık maksimum debi 15 L/sa, strok hacmi 0,83 cc/strok.
1 bar çalışma basıncı: Yaklaşık maksimum debi 18 L/sa, strok hacmi 1,00 cc/strok.

Tablodaki değerler SEKO standart enjeksiyon bağlantısı kullanılarak ölçülen performans değerleridir. Bu nedenle AKS 800’ü yalnızca “18 L/sa kapasiteli pompa” şeklinde tanımlamak yanıltıcı olabilir. Pompa 18 L/sa debiyi yaklaşık 1 bar karşı basınçta sağlarken, 10 barlık bir hatta kapasitesi yaklaşık 10 L/sa seviyesine düşer.

Pompa seçilirken önce kimyasalın enjekte edileceği hattın maksimum çalışma basıncı belirlenmeli, daha sonra o basınçta pompanın sağlayabileceği debi kontrol edilmelidir.

SEKO Tekna EVO AKS 800 Dozaj Pompasının Teknik Özellikleri
Özellik: SEKO Tekna EVO AKS 800
Pompa tipi: Elektromanyetik solenoid diyaframlı dozaj pompası
Kontrol biçimi: Analog, manuel sabit debi ayarı
Maksimum debi: 1 barda yaklaşık 18 L/sa
Maksimum çalışma basıncı: 16 bar
Maksimum strok frekansı: 300 strok/dakika
Ayar aralıkları: %0-20 ve %0-100
Besleme gerilimi: 100-240 VAC, 50/60 Hz
Güç tüketimi: Yaklaşık 22-33 W
Standart pompa kafası: PVDF
Diyafram: PTFE
Dış gövde: Cam elyaf takviyeli PP
Koruma sınıfı: IP65
Emiş bağlantısı: 4/6 mm
Basma bağlantısı: 4/6 mm
Yaklaşık gövde ölçüleri: 145,4 × 231 × 119 mm
İlk çalıştırma: Manuel hava alma ve emiş hazırlama valfi
Seviye kontrolü: Harici seviye probu bağlantı girişi
Maksimum ortam sıcaklığı: 40°C
Maksimum bağıl nem: %90

Debi neden basınca göre değişir?
Pompa kimyasalı açık bir kaba boşaltırken çok az karşı basınçla karşılaşır. Ancak kimyasal, basınçlı bir su hattına enjekte edildiğinde diyaframın hat basıncını yenmesi gerekir. Karşı basınç arttıkça her strokta hatta aktarılabilen sıvı miktarı azalır.

Örneğin 5 bar basınçta 15 L/sa kimyasal ihtiyacı bulunan bir sistem için AKS 800 üst kapasite sınırında çalışacaktır. Hat basıncının zaman zaman 6-7 bara yükselmesi durumunda gerçek debi 15 L/sa değerinin altına düşebilir. Bu nedenle pompa seçiminde yalnızca normal çalışma basıncı değil, sistemin görebileceği maksimum basınç da hesaba katılmalıdır.

Ayrıca pompayı devamlı olarak maksimum kapasitede çalıştırmak yerine makul bir kapasite payı bırakılması, ileride dozaj ihtiyacının artması ve çalışma koşullarının değişmesi açısından daha sağlıklı olur.

Kimyasala dayanıklı gövde yapısı
AKS 800’ün standart pompa kafası PVDF malzemeden üretilir. PVDF; su arıtma uygulamalarında kullanılan birçok asit, alkali, oksitleyici ve proses kimyasalına karşı yüksek dayanım gösteren teknik bir plastik malzemedir. Diyaframın PTFE olması da sıvı temas yüzeylerinde geniş bir kimyasal uyumluluk sağlar.

Dış gövde cam elyaf takviyeli polipropilenden üretilmiştir. IP65 koruma sınıfı, gövdenin toza ve su püskürmesine karşı korunduğunu ifade eder. Bununla birlikte teknik dokümana göre pompa doğrudan güneş ışığına, yağmura veya kötü hava şartlarına açık bir noktaya kurulmamalıdır. Açık alandaki uygulamalarda uygun bir pompa kabini veya koruyucu pano kullanılmalıdır.

“PVDF pompa kafası her kimyasala uygundur” şeklinde bir genelleme yapılmamalıdır. Pompa kafasının yanı sıra conta, çekvalf, hortum ve enjeksiyon valfi malzemeleri de kimyasalla temas eder. Kimyasalın adı, konsantrasyonu, sıcaklığı ve yoğunluğu bilinmeden malzeme seçimi kesinleştirilmemelidir.

Seviye kontrol girişi ne sağlar?
AKS serisinde kimyasal tankı için seviye kontrol girişi bulunur. Uygun bir seviye probu kullanıldığında tanktaki kimyasalın azalması takip edilebilir ve pompanın kimyasal olmadan çalışmasının önüne geçilebilir.

Kimyasal tankı boşaldığı hâlde pompanın çalışmaya devam etmesi hatta hava girmesine, dozajın kesilmesine ve pompanın yeniden emiş yapabilmesi için hava alma işlemi gerekmesine neden olabilir. Bu nedenle özellikle sürekli çalışan dezenfeksiyon ve antiskalant sistemlerinde seviye probu kullanılması önerilir. Seviye probunun standart montaj setine dahil olup olmadığı sipariş kapsamından ayrıca kontrol edilmelidir.

Standart montaj kitinde neler bulunur?
Teknik dokümana göre pompa standart kurulum için gerekli temel bağlantı ekipmanlarıyla birlikte sunulmaktadır. Montaj setinde PVDF dip filtresi, PVDF enjeksiyon valfi, 4 metre PVC emiş hortumu, 2 metre PE basma hortumu ile duvar ve kaide sabitleme braketi bulunur.

Dip filtresi, kimyasal tankının içerisine yerleştirilerek tortuların pompa hattına girmesini azaltır ve emiş hattının tank içerisinde uygun konumda kalmasını sağlar. Enjeksiyon valfi ise kimyasalın basınçlı hatta verilmesini ve proses suyunun dozaj hattına geri kaçmasının önlenmesini sağlar.

Bazı kimyasallar ve özel prosesler için farklı montaj kiti, conta veya sıvı temas malzemesi gerekebilir. Pompanın tam sipariş kodu belirlenirken kimyasal uyumluluk kontrolü yapılmalıdır.

Hangi uygulamalarda kullanılabilir?
SEKO Tekna EVO AKS 800 özellikle düzenli ve sabit miktarda kimyasal verilmesi gereken tesislerde kullanılabilir. İçme ve kullanım suyu sistemlerinde sodyum hipoklorit dozajı yaparak dezenfeksiyon sağlanmasında, ters ozmoz sistemlerinde antiskalant verilmesinde, atık su uygulamalarında pH ayarı ve proses kimyasalı beslenmesinde görev alabilir.

Havuz sistemlerinde dezenfektan ve pH düzenleyici kimyasalların dozlanması, soğutma kulelerinde biyosit ve korozyon inhibitörü uygulanması, endüstriyel yıkama hatlarında deterjan beslemesi ve üretim proseslerinde sabit oranlı kimyasal enjeksiyonu da olası kullanım alanları arasındadır.

Gaz çıkarma eğilimi yüksek kimyasallarda standart pompa kafasında hava birikmesi görülebilir. Özellikle sodyum hipoklorit gibi gaz yapabilen kimyasallarda uygulama koşullarına göre otomatik gaz alma özellikli pompa kafası veya özel montaj düzeni değerlendirilmelidir.

Dozaj ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Pompanın uygun olup olmadığını belirlemek için su debisi, hedef dozaj miktarı ve hazırlanan kimyasal çözeltinin konsantrasyonu bilinmelidir. Basitleştirilmiş hesaplama şu şekilde yapılabilir:

Pompa debisi (L/sa)=Su debisi (m³/sa)×Hedef doz (mg/L)C¸o¨zeltideki aktif madde (g/L)\text{Pompa debisi (L/sa)} = \frac{\text{Su debisi (m³/sa)} \times \text{Hedef doz (mg/L)}} {\text{Çözeltideki aktif madde (g/L)}}Pompa debisi (L/sa)=C¸​o¨zeltideki aktif madde (g/L)Su debisi (m³/sa)×Hedef doz (mg/L)​

Örneğin 20 m³/sa su geçen bir hatta 2 mg/L aktif madde verilmesi ve kullanılan çözeltinin 100 g/L aktif madde içermesi durumunda gerekli teorik pompa debisi:

20×2100=0,4 L/sa\frac{20 \times 2}{100}=0{,}4\ \text{L/sa}10020×2​=0,4 L/sa

olarak hesaplanır.

Bu değer teorik bir başlangıç noktasıdır. Kimyasalın saflığı, yoğunluğu, prosesteki tüketim miktarı, reaksiyon süresi ve ölçülen çıkış değeri dikkate alınarak gerçek dozaj sahada ayarlanmalıdır. Pompa gereken debiyi karşılayabiliyor olsa bile devamlı çok düşük kapasitede çalışacaksa daha küçük bir pompa modeli daha hassas dozlama sağlayabilir.

Montaj sırasında dikkat edilmesi gerekenler
Pompa, ortam sıcaklığının 40°C’yi geçmediği ve bağıl nemin %90’ın altında olduğu korunaklı bir bölgeye kurulmalıdır. Doğrudan güneş ışığına, yağmura ve kötü hava koşullarına maruz bırakılmamalıdır.

Emiş hattının gereğinden uzun tutulması, hortum bağlantılarından hava alması veya dip filtresinin tıkanması pompanın kimyasal çekmesini zorlaştırabilir. Basma hattında ezilme, tıkanma veya kapalı vana bulunması ise basıncın yükselmesine ve dozajın azalmasına neden olabilir.

İlk çalıştırmada manuel hava alma valfi kullanılarak pompa kafası ve emiş hattındaki hava çıkartılmalıdır. Kimyasal pompa kafasına ulaştıktan sonra sistem düşük ayarda çalıştırılmalı, bağlantılar kaçak açısından kontrol edilmeli ve gerçek debi ölçülmelidir.

Pompanın gerçek debisi nasıl kontrol edilir?
En güvenilir yöntem kalibrasyon kabı kullanmaktır. Pompa belirli bir süre boyunca çalıştırılır ve tanktan çekilen kimyasal miktarı ölçülür. Örneğin pompa 10 dakika içerisinde 1 litre kimyasal çekmişse saatlik gerçek debi yaklaşık 6 L/sa olur.

Bu kontrol, pompanın bağlı olduğu gerçek hat basıncında yapılmalıdır. Pompayı atmosfer basıncında bir kovaya çalıştırarak ölçülen debi, basınçlı hatta enjekte edilen gerçek debiyi göstermeyebilir.

Kimyasalın yoğunluğu ve viskozitesi değiştiğinde, yeni bir kimyasal kullanılmaya başlandığında veya hat basıncında değişiklik olduğunda kalibrasyonun tekrarlanması faydalıdır.

Bakımı nasıl yapılır?
AKS 800 düzenli olarak kontrol edildiğinde uzun süre kararlı biçimde çalışabilir. Bakım sırasında dip filtresi, emiş ve basma hortumları, çekvalfler, enjeksiyon valfi ve pompa kafası kontrol edilmelidir. Kristalleşen veya çökelti oluşturan kimyasallar çekvalflerin kapanmasını engelleyerek debinin düşmesine ya da kimyasalın geri kaçmasına neden olabilir.

Kimyasal değişimi yapılacaksa iki ürünün birbiriyle tehlikeli reaksiyon oluşturup oluşturmadığı kontrol edilmeden aynı tank ve hortumlar kullanılmamalıdır. Pompa üzerinde işlem yapmadan önce elektrik bağlantısı kesilmeli, hat basıncı alınmalı ve sıvı temas bölümleri kullanılan kimyasala uygun güvenlik prosedürüyle temizlenmelidir.

Conta ve çekvalf gibi sarf parçalarının değişim sıklığı çalışma süresine, kimyasalın özelliğine, sıcaklığa ve basınca bağlıdır. Bu nedenle sabit bir değişim süresi vermek yerine periyodik gözlem ve debi kontrolü yapılması daha doğru olur.

AKS 800 kimler için uygun bir seçimdir?
SEKO Tekna EVO AKS 800; dozaj miktarının operatör tarafından ayarlandığı, su debisinin büyük ölçüde sabit olduğu ve otomatik pH, ORP veya debi takibinin gerekli olmadığı uygulamalar için uygun bir çözümdür. Kompakt yapısı, 100-240 VAC geniş besleme aralığı ve 16 bara kadar çalışabilmesi özellikle su arıtma tesislerinde avantaj sağlar.

Su debisi sürekli değişiyorsa, kimyasal dozajının debimetreye göre otomatik artıp azalması gerekiyorsa veya pH/ORP ölçümüne bağlı kapalı çevrim kontrol isteniyorsa analog AKS modeli yerine harici sinyal kabul edebilen dijital veya oransal kontrollü bir model değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular
AKS 800’ün maksimum debisi kaç litredir?
Pompa yaklaşık 1 bar basınçta maksimum 18 L/sa debi sağlar. Debi 5 barda yaklaşık 15 L/sa, 10 barda 10 L/sa ve 16 barda 7 L/sa seviyesindedir.

Pompa 16 bar basınçta 18 L/sa verebilir mi?
Hayır. 16 bar çalışma basıncında dokümanda belirtilen debi yaklaşık 7 L/sa’tir. 18 L/sa değeri yaklaşık 1 bar basınç için geçerlidir.

Debi otomatik olarak su miktarına göre değişir mi?
Standart AKS 800 manuel sabit oranlı bir pompadır. Debi ön paneldeki ayar düğmesiyle belirlenir. Otomatik oransal kontrol gereken projelerde farklı bir kontrol modeli kullanılmalıdır.

Sodyum hipoklorit dozlayabilir mi?
Uygun sıvı temas parçaları ve doğru kurulumla sodyum hipoklorit uygulamalarında kullanılabilir. Ancak hipokloritin gaz çıkarma özelliği nedeniyle kimyasal konsantrasyonu, conta seçimi ve pompa kafası yapısı uygulamaya göre kontrol edilmelidir.

Antiskalant dozajında kullanılabilir mi?
Evet. Ters ozmoz sistemlerinde gerekli antiskalant debisi ve enjeksiyon basıncı AKS 800’ün çalışma aralığındaysa kullanılabilir. Çok düşük antiskalant ihtiyacında daha küçük kapasiteli bir pompa daha hassas olabilir.

Seviye probu pompayla birlikte gelir mi?
Pompa üzerinde seviye kontrol girişi bulunur. Ancak seviye probunun standart teslimata dahil olup olmadığı sipariş kapsamından teyit edilmelidir.

IP65 olduğu için açık alana kurulabilir mi?
IP65 koruma sınıfına sahip olsa da teknik doküman pompanın doğrudan güneş ışığına ve kötü hava şartlarına maruz bırakılmamasını belirtmektedir. Açık alan uygulamalarında koruyucu kabin kullanılmalıdır.

Gerçek dozaj debisi neden ayarlanan değerden farklı olabilir?
Hat basıncı, kimyasalın viskozitesi, emiş yüksekliği, hava kaçağı, hortum uzunluğu, çekvalf durumu ve kimyasalın gaz yapması gerçek debiyi etkileyebilir. Bu nedenle sahada kalibrasyon yapılmalıdır.

Phorko güvencesiyle SEKO dozaj pompası seçimi
Dozaj pompasının doğru seçilebilmesi için yalnızca istenen litre/saat kapasitesinin bilinmesi yeterli değildir. Hat basıncı, kimyasalın adı ve konsantrasyonu, günlük çalışma süresi, dozaj noktası, otomasyon ihtiyacı ve kullanılacak tank hacmi birlikte değerlendirilmelidir.

Phorko Endüstriyel Su Arıtma Çözümleri olarak SEKO Tekna EVO AKS 800 dozaj pompasının yanı sıra kimyasal tankı, seviye probu, emiş ve basma ekipmanları, enjeksiyon bağlantıları ve dozaj sistemi kurulumu için projeye uygun çözüm sunuyoruz. Doğru model ve malzeme seçimi sayesinde hem kimyasal tüketimi kontrol altına alınabilir hem de sistemin güvenli ve kararlı çalışması sağlanabilir.

Phorko; SEKO Dozaj Pompalarını Satmaya Yetkilidir.
SEKO Tekna EVO AKS 800 Dozaj Pompası sipariş vermek için lütfen bize ulaşın.